Κανονισμοί VECTO: πώς τα αυστηρότερα πρότυπα της ΕΕ για τις εκπομπές αναδιαμορφώνουν τον κλάδο των βαρέων οχημάτων

Ο κανονισμός VECTO αρχικά κάλυπτε κατηγορίες που αντιπροσώπευαν το 70 % των εκπομπών βαρέων οχημάτων. Τώρα στοχεύει στο 95 %, συμπεριλαμβάνοντας μικρότερες υποκατηγορίες.

Η πρώτη έκδοση του κανονισμού έθετε μόνο τον στόχο της μείωσης των εκπομπών CO² κατά 15 % έως το 2025 και κατά 30 % έως το 2030. Η νέα έκδοση απαιτεί από τους κατασκευαστές φορτηγών να μειώσουν τις εκπομπές κατά 45 % έως το 2030, κατά 65 % έως το 2035 και τελικά κατά 90 % έως το 2040.⁽¹⁾

Η μη συμμόρφωση είναι δαπανηρή — τα πρόστιμα κυμαίνονται από 4.250 € έως 6.800 € ανά επιπλέον γραμμάριο CO² ανά τόνο-χλμ.⁽¹⁾ Για έναν κατασκευαστή πρωτότυπου εξοπλισμού (OEM) που ταξινομεί 30.000 οχήματα, ένα επιπλέον γραμμάριο ανά όχημα μπορεί να οδηγήσει σε πρόστιμα ύψους 127,5 εκατομμυρίων ευρώ για την παραγωγή ενός μόνο έτους.⁽²⁾

Πώς θα επηρεαστούν τα ρυμουλκούμενα φορτηγών από το VECTO;

Οι κατασκευαστές ρυμουλκούμενων θα αισθανθούν αμέσως τον αντίκτυπο του VECTO. Με λιγότερα μέσα για την επίτευξη αυτού του αυστηρού στόχου, σε σύγκριση με τους κατασκευαστές φορτηγών, τα ελαστικά θα αποτελέσουν έναν πραγματικά ανατρεπτικό παράγοντα.

Το VECTO υπολογίζει τις συνδυασμένες εκπομπές CO² του τρακτέρ και του ρυμουλκούμενου, οπότε η βελτιστοποίηση του ρυμουλκούμενου μπορεί να μειώσει τις συνδυασμένες εκπομπές CO² και, κατά συνέπεια, να μειωθεί ο περιβαλλοντικός αντίκτυπος ολόκληρης της διαμόρφωσης του οχήματος.

Το VECTO αναπτύχθηκε με τη συμβολή των OEM (κατασκευαστών πρωτότυπου εξοπλισμού) και ακαδημαϊκών, με σκοπό να εξασφαλιστεί μια ομοιόμορφη και δίκαιη μέθοδος υπολογισμού και να προωθηθεί η μεγαλύτερη διαφάνεια στην αναφορά των εκπομπών. Χρησιμοποιεί δεδομένα σε επίπεδο εξαρτημάτων από πέντε βασικούς τομείς: κινητήρα, αντίσταση κύλισης ελαστικών, αεροδυναμική καμπίνας, απόδοση αξόνων και απόδοση μετάδοσης.

Τα φορτηγά κατατάσσονται σε τέσσερις κατηγορίες CO², με την κατηγορία 1 να είναι αυτή με τις υψηλότερες εκπομπές και την κατηγορία 4 αυτή με τις χαμηλότερες.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση παρακολουθεί τις εκπομπές ρύπων κάθε κατασκευαστή φορτηγών. Τα ετήσια σύνολα υπολογίζονται με βάση τον όγκο των πωλήσεων και τις βαθμολογίες CO².

Από το 2019, το VECTO διαμορφώνει τη στρατηγική των OEM. Για τους στόλους, το εργαλείο VECTO επιφέρει σημαντικές αλλαγές, ιδίως καθώς οι κανονισμοί συνδέουν άμεσα το κόστος διοδίων με την κατηγορία εκπομπών ενός φορτηγού.

Η Γερμανία ήταν η πρώτη χώρα που εφάρμοσε το σύστημα διοδίων με βάση το VECTO, αυξάνοντας τις τιμές από 19 σε 35 λεπτά/χλμ. στα τέλη του 2023. ⁽³⁾ Αυτή η απότομη αύξηση δημιούργησε ένα σημαντικό οικονομικό κίνητρο για τους στόλους, ώστε να να επενδύσουν σε οχήματα με χαμηλότερες εκπομπές.

• Ένα φορτηγό κατηγορίας 3 που διανύει 100.000 χλμ./έτος εξοικονομεί 1.600 € σε σχέση με ένα φορτηγό κατηγορίας 1.⁽⁴⁾
• Η κατηγορία VECTO ενός φορτηγού παραμένει σταθερή για έξι χρόνια μετά την αγορά του φορτηγού, καθιστώντας τα μοντέλα με χαμηλότερες εκπομπές μακροπρόθεσμη οικονομική προτεραιότητα

Οι διεθνείς στόλοι —ακόμη και εκείνοι που εδρεύουν σε χώρες όπου ο κανονισμός δεν έχει ακόμη τεθεί σε ισχύ— αντιμετωπίζουν αυξημένα κόστη όταν εισέρχονται σε χώρες με ενεργά συστήματα διοδίων.