όλες οι πληροφορίες για τις μηδενικές εκπομπές: φορτηγά στο μέλλον

Από τη δημόσια υγεία και την κλιματική έκτακτη ανάγκη μέχρι τη συνολική ποιότητα ζωής, οι δήμοι σε όλο τον κόσμο παρακάμπτουν τις εθνικές κυβερνήσεις και αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες για τη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και τη βελτίωση της ζωής στην πόλη. Οι ζώνες χαμηλών εκπομπών (ΖΧΕ) είναι ένα μέτρο που έχει αρχίσει να καθιερώνεται σε εκατοντάδες πόλεις σε όλο τον κόσμο - και οι ζώνες μηδενικών εκπομπών (ΖΜΕ) δεν απέχουν πολύ. Ως διαχειριστές στόλου οχημάτων, είναι σημαντικό να παρακολουθείτε τις αλλαγές στις αγορές που εξυπηρετείτε. Ειδικά όταν οι πιο ενημερωμένες πληροφορίες μπορούν να σας βοηθήσουν να προετοιμάσετε τα φορτηγά σας για το μέλλον.
 

Αστικά ζητήματα και προκλήσεις

Είναι ασφαλές να πούμε ότι μέχρι το 2050, οι πόλεις θα επικεντρωθούν σε τρία κύρια και αλληλένδετα ζητήματα: την υγεία, την οικονομία τους και το περιβάλλον. Προς το παρόν, είναι δύσκολο να συνδυαστούν και τα τρία. Οι διαδικτυακές πωλήσεις εξακολουθούν να είναι υψηλές μετά τα περιοριστικά μέτρα της Covid. Αυτό είναι εξαιρετικό για τις επιχειρήσεις, αλλά η αύξηση των παραδόσεων οδηγεί σε περισσότερα οχήματα στον δρόμο, δημιουργώντας περισσότερη κυκλοφοριακή συμφόρηση, κάτι που με τη σειρά του δεν είναι τόσο καλό για τις επιχειρήσεις. Η περισσότερη κίνηση αυξάνει, επίσης, την ατμοσφαιρική ρύπανση και τις εκπομπές CO2, τα οποία δεν είναι καλά ούτε για τη δημόσια υγεία ούτε για το περιβάλλον. 

Το αποτέλεσμα είναι ότι τόσο οι κάτοικοι των πόλεων όσο και τα ηγετικά στελέχη των δήμων αναρωτιούνται πώς μπορούν όλοι να μοιραστούν τον περιορισμένο χώρο στον οποίο ζουν και εργάζονται.

Οι προκλήσεις μπορεί να είναι οι ίδιες, οι πόλεις όμως δεν είναι

Οι πόλεις διαφέρουν σε μεγάλο βαθμό ως προς την ίδια την τοποθεσία και τον πολιτισμό τους. Τα ίδια προβλήματα δεν δημιουργούν τις ίδιες προτεραιότητες. Οι προϋπολογισμοί για την αντιμετώπιση των ζητημάτων ποικίλλουν σημαντικά. Ανταποκρινόμενες στα συγκεκριμένα προβλήματά τους, οι πόλεις επιλέγουν να ενθαρρύνουν την καινοτομία για την προστασία των κατοίκων τους και την εξυπηρέτηση των επιχειρήσεών τους. Για να συμβαδίζουν με τις αλλαγές, οι διαχειριστές στόλου πρέπει όχι μόνο να ενημερώνονται για τις τελευταίες καινοτομίες στις βιώσιμες οδικές μεταφορές, αλλά και να παραμένουν ευέλικτοι για να διατηρούν τα φορτηγά τους εξοπλισμένα για το μέλλον.

Κινητικότητα μηδενικών εκπομπών: το μέλλον για τα φορτηγά είναι στο κατώφλι μας

Μία από τις πιο διαδεδομένες δράσεις στους δήμους, η οποία έχει τον μεγαλύτερο αντίκτυπο για τα φορτηγά στο μέλλον, είναι η εφαρμογή κανονισμών πρόσβασης στις πόλεις, όπως οι ζώνες χαμηλών εκπομπών (ΖΧΕ), ενώ οι ζώνες μηδενικών εκπομπών (ΖΜΕ) δεν θα αργήσουν να γίνουν πραγματικότητα. Η Σουηδία ήταν η πρώτη που θέσπισε ζώνες χαμηλών εκπομπών το 1996. Λίγα χρόνια αργότερα, το Λονδίνο συσχετίστηκε γρήγορα με το τέλος κυκλοφοριακής συμφόρησης κατά την είσοδο σε μια συγκεκριμένη περίμετρο. Στην Ευρώπη, υπάρχουν πλέον εκατοντάδες πόλεις που έχουν θεσπίσει τις δικές τους ΖΧΕ.

Πώς λειτουργούν οι ζώνες χαμηλών εκπομπών

Όλες οι ζώνες χαμηλών εκπομπών (ΖΧΕ) τείνουν να λειτουργούν με τον ίδιο περίπου τρόπο. Μια ΖΧΕ ορίζεται εντός συγκεκριμένων ορίων γύρω από το κέντρο της πόλης. Τα φορτηγά και άλλα οχήματα διανομής μπορούν να διέρχονται από τη ζώνη μόνο εάν πληρούν ορισμένους κανονισμούς για τις εκπομπές φορτηγών, όπως τα πρότυπα Euro 6 (ή Euro 4 για τα φορτηγά)1. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η ΖΧΕ ισχύει 24 ώρες την ημέρα, 365 ημέρες τον χρόνο. Τις περισσότερες φορές, εάν ένα όχημα δεν συμμορφώνεται, επιβάλλονται πρόστιμα. Ενίοτε, όπως στη Στοκχόλμη, τα μη συμμορφούμενα οχήματα απλώς δεν μπορούν να διέλθουν.

Οι ζώνες ΖΧΕ αρχίζουν, επίσης, τώρα να μετατρέπονται σε ζώνες μηδενικών εκπομπών. Για μηδενικές εκπομπές, θα επιτρέπονται μόνο οχήματα παράδοσης με μπαταρίες και κυψέλες καυσίμου, καθώς και φορτηγά με φυσικό αέριο ή plug-in υβριδικά φορτηγά που πληρούν τα πρότυπα Euro 6.

Πόλεις που πρωτοπορούν στους κανονισμούς για τις εκπομπές φορτηγών

Αυτοί οι διαφορετικοί κανονισμοί για τις εκπομπές φορτηγών (και για άλλους τύπους οχημάτων) δημιουργούν μια ζώνη μείωσης των εκπομπών, τα πλεονεκτήματα της οποίας περιλαμβάνουν τη μείωση της συμφόρησης και του θορύβου στις πόλεις και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής για όλους τους χρήστες των πόλεων. Οι δήμοι γνωρίζουν τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις και πολλοί παρέχουν υποστήριξη. Παρακάτω παρατίθενται ορισμένα παραδείγματα του τρόπου με τον οποίο οι πόλεις επηρεάζουν τα φορτηγά του μέλλοντος.

Στη Στοκχόλμη, η Σουηδική Υπηρεσία Ενέργειας πληρώνει τη διαφορά³ .

Για να βοηθήσει τις επιχειρήσεις, τους δήμους και τις περιφέρειες να μεταβούν σε κινητικότητα μηδενικών εκπομπών, η Σουηδική Υπηρεσία Ενέργειας προσφέρει ένα «κλιματικό μπόνους» για την αγορά ενός ελαφρού ηλεκτρικού φορτηγού (έως 3,5 τόνων). Το μπόνους καλύπτει τη διαφορά κόστους μεταξύ ενός ελαφρού ηλεκτρικού φορτηγού και του πλησιέστερου συγκρίσιμου οχήματος, με ανώτατο όριο ένα συγκεκριμένο επίπεδο. Έτσι, οι διαχειριστές στόλου λαμβάνουν ένα επιπλέον κίνητρο για να μειώσουν τον περιβαλλοντικό τους αντίκτυπο και να στρέψουν τα φορτηγά τους προς τα εναλλακτικά καύσιμα του μέλλοντος.

Η προληπτική απαγόρευση για ντιζελοκίνητα φορτηγά στο Άμστερνταμ

Ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση σχεδιάζει να απαγορεύσει την πώληση ντιζελοκίνητων φορτηγών το 2040, το Άμστερνταμ κλείνει το κέντρο της πόλης του σε αυτά, καθώς και στα πούλμαν. Το 2025, η ζώνη χαμηλών εκπομπών (ΖΧΕ) στο κέντρο της πόλης θα επεκταθεί, ώστε να περιλαμβάνει ολόκληρη την πόλη. Το κέντρο θα γίνει Ζώνη Μηδενικών Εκπομπών (ΖΜΕ) για όλα τα οχήματα παράδοσης και μεταφοράς εμπορευμάτων, τα πούλμαν και τα λεωφορεία, μεταξύ άλλων. Μέχρι το 2030, ολόκληρη η πόλη αναμένεται να μετατραπεί σε ΖΜΕ.⁴

Η ζώνη εκπομπών του Λονδίνου ως πρότυπο για άλλα αστικά κέντρα

Το Λονδίνο εφάρμοσε για πρώτη φορά το τέλος κυκλοφοριακής συμφόρησης το 2003 για να μειώσει τη συμφόρηση και να βελτιώσει την ποιότητα του αέρα στο κέντρο της πόλης. Το 2008 ακολούθησε η πρώτη ζώνη χαμηλών εκπομπών (ΖΧΕ). Προέκυψε από ένα άλλο σύστημα χρέωσης που σχεδιάστηκε για να στοχεύσει ειδικά τα επαγγελματικά οχήματα, τα οποία ευθύνονται για το μεγαλύτερο ποσοστό των οδικών εκπομπών του Λονδίνου. Οι κανονισμοί έγιναν πιο αυστηροί σύμφωνα με τα νέα πρότυπα Euro και για την αντιμετώπιση των κύριων αστικών ζητημάτων και προκλήσεων. Η ζώνη εξαιρετικά χαμηλών εκπομπών (ΖΕΧΕ) θεσπίστηκε για πρώτη φορά τον Απρίλιο του 2019, καλύπτοντας την ίδια περιοχή με το τέλος κυκλοφοριακής συμφόρησης. Από τον Αύγουστο του 2023, η ΖΕΧΕ ισχύει σχεδόν σε όλο το Μείζον Λονδίνο. Εκτιμάται ότι οι συγκεντρώσεις NOx, τα οποία σχηματίζονται κυρίως κατά την καύση ορυκτών καυσίμων, έχουν μειωθεί κατά 20 % έως 44 % ανάλογα με την τοποθεσία στην πόλη.⁵

Το πρόγραμμα Clean Truck της Λιμενικής Αρχής του Λος Άντζελες είναι ήδη αποδοτικό

Το πρόγραμμα καθαρών φορτηγών (Clean Truck Program), που θεσπίστηκε το 2008, αποτέλεσε μια πρώιμη και εθελοντική δράση ως απάντηση στην κρατική νομοθεσία σχετικά με την ατμοσφαιρική ρύπανση. Όλα τα φορτηγά μεταφοράς που επισκέπτονται τους τερματικούς σταθμούς του Λιμένα του Λος Άντζελες και του Λιμένα του Λονγκ Μπιτς πρέπει να συμμορφώνονται με το Σχέδιο Δράσης Καθαρού Αέρα του Λιμένα. Ο στόχος είναι το σύνολο του στόλου φορτηγών να έχει μηδενικές εκπομπές έως το 2035. Αν και η ατμοσφαιρική ρύπανση από τα φορτηγά του λιμένα έχει μειωθεί κατά 90 % από το 2008, ο λιμένας προέβη σε περαιτέρω ενέργειες και θέσπισε το Ταμείο Καθαρών Φορτηγών (Clean Truck Fund) το 2022. Όλα τα φορτηγά που δεν έχουν μηδενικές εκπομπές πρέπει να πληρώνουν 10 $ για να έχουν πρόσβαση στους τερματικούς σταθμούς. Επί του παρόντος, όλα τα κεφάλαια που συλλέγονται χρησιμοποιούνται για την απόκτηση νέων φορτηγών μηδενικών εκπομπών.⁶

Η μετάβαση σε ηλεκτροκίνητα μέσα μαζικής μεταφοράς στο Σαντιάγο

Η πρωτεύουσα της Χιλής παλεύει με σημαντικά προβλήματα ποιότητας του αέρα. Η πόλη αποφάσισε το 2017 να μετατρέψει σε ηλεκτρικά τα μέσα μαζικής μεταφοράς της. Ο αρχικός στόχος ήταν το 25 % του στόλου των λεωφορείων να είναι ηλεκτρικά μέχρι το 2025. Είχε ήδη φτάσει το 30 % των 7.000 λεωφορείων το 2023. Η πλήρης ηλεκτροκίνηση μεταφέρθηκε πέντε χρόνια νωρίτερα, στο 2035, για την πόλη με τον μεγαλύτερο στόλο λεωφορείων στον κόσμο εκτός της Κίνας.⁷

Καινοτόμες πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση των προκλήσεων σχετικά με την αστική κυκλοφορία

Υπάρχουν και άλλες δράσεις για την ελάφρυνση του φόρτου που τίθεται στους εργαζόμενους και τους κατοίκους των πόλεων. Από τα όρια θορύβου έως τη μεταφορά μέσω φορτηγών με δομοστοιχειωτές πλατφόρμες και τα αστικά κέντρα διανομής, τα κίνητρα είναι πολλά. 

Πιστοποίηση θορύβου Piek

Η πιστοποίηση θορύβου Piek, η οποία ξεκίνησε αρχικά στις Κάτω Χώρες, όπου «piek» είναι η ολλανδική λέξη για την «κορυφή», απονέμει ένα αριθμημένο αυτοκόλλητο σε ένα όχημα αφού αυτό περάσει μια δοκιμή μέτρησης ήχου. Για τα φορτηγά, ο μέγιστος ήχος περιορίζεται στα 72 dBA κατά την οδήγηση, στα 67 dBA για το κλείσιμο των θυρών της καμπίνας και τον θόρυβο από πεπιεσμένο αέρα και στα 62 dBA για τα σήματα που προειδοποιούν για οδήγηση με όπισθεν και τα τυφλά σημεία. Όταν ένα φορτηγό είναι πιστοποιημένο, οι ιδιοκτήτες στόλου μπορούν αυτόματα να λάβουν αυτοκόλλητα για το ίδιο μοντέλο στον υπόλοιπο στόλο τους. Εθνικές οργανώσεις Piek υπάρχουν σήμερα στο Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία, το Βέλγιο και τη Γερμανία. Στις Κάτω Χώρες, οι έμποροι λιανικής πώλησης και τα καταστήματα είναι υπεύθυνοι για τη διαχείριση του θορύβου, οπότε καθιστούν υπεύθυνα και τα φορτηγά8. Η Michelin συμβάλλει στη μείωση του θορύβου με ελαστικά που φέρουν πιστοποίηση ως χαμηλού θορύβου. Καθώς ο αριθμός των οχημάτων που λειτουργούν με μπαταρία αυξάνεται, η λεπτομέρεια αυτή θα γίνει ακόμη πιο σημαντική⁸.

Μεγαπεριφέρειες της Αμερικής

Τα σχέδια των Ηνωμένων Πολιτειών είναι σε επίπεδο «μεγαπεριφέρειας». Οι μεγαπεριφέρειες τείνουν να σχηματίζονται οργανικά, καθώς διάφορες οικονομίες των μητροπολιτικών περιοχών και τα συστήματα και οι υποδομές φυσικών πόρων τους συνδέονται μέσω της θέσης και της εξειδίκευσής τους. Η οργάνωση των συστημάτων μιας μεγαπεριφέρειας απαιτεί, επομένως, συνεργασία εκτός φυσικών και ιδεολογικών συνόρων. Η συνεργατική προσέγγιση ενισχύει τις προσπάθειες μετριασμού της υπερθέρμανσης του πλανήτη, οδηγεί σε καλύτερη διαχείριση των φυσικών πόρων και βελτιώνει την οικονομική ανταγωνιστικότητα, οδηγώντας σε μεγαλύτερη ισότητα σε τοπικό, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο.⁹

Ένα παράδειγμα είναι η περιφερειακή πρωτοβουλία για τα αέρια του θερμοκηπίου (Regional Greenhouse Gas Initiative). 12 πολιτείες συνεργάζονται πλέον για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου μέσω της ενεργειακής αποδοτικότητας, των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και άλλων προγραμμάτων. Αυτό περιλαμβάνει την παροχή βοήθειας σε τοπικές επιχειρήσεις και δήμους για τη χρηματοδότηση ηλεκτρικών φορτηγών.¹⁰

Τι σημαίνει αυτό για τις πόλεις και τα φορτηγά το 2050;

Το μέλλον είναι σαφές: οι κινητήρες εσωτερικής καύσης μετατρέπονται σε φορτηγά μηδενικών εκπομπών. Θα αναπτυχθούν, επίσης, τα αυτόνομα φορτηγά, τα οποία θα συνοδεύονται από αλλαγές στους κανονισμούς, λωρίδες αυτόνομων οχημάτων και την πολιτιστική αποδοχή. Φαίνεται πιθανό ότι η παράδοση στο τελευταίο χιλιόμετρο θα εξακολουθεί να πραγματοποιείται από επαγγελματίες του κλάδου των μεταφορών, χάρη στην ευελιξία που απαιτείται, αλλά και παρέχεται. Όσον αφορά τη διαχείριση στόλου, τα επιχειρηματικά μοντέλα πιθανόν να μεταβούν από την ενσωμάτωση των δεξιοτήτων και των πόρων που χρειάζονται σε συγκεντρωτικές πρακτικές μέσω συνεργασίας και συμπράξεων.

Φορτηγά στο μέλλον: πώς να προετοιμάσετε τον στόλο σας από σήμερα

Όλα αυτά μπορεί να σας φαίνονται βουνό, αλλά μην αποθαρρύνεστε. Προσαρμοζόμαστε όλοι ταυτόχρονα σε αυτές τις αστικές προκλήσεις. Είστε έτοιμοι να ξεκινήσετε τη μετάβαση σε έναν ηλεκτρικό στόλο; Η τελευταία μας λευκή βίβλος θα σας καθοδηγήσει! Σε αυτή θα βρείτε πληροφορίες από ειδικούς για την αγορά ηλεκτρικών οχημάτων και τον ακριβή αντίκτυπο στους στόλους οχημάτων. Αποκαλύψτε τη δυναμική των οχημάτων μηδενικών εκπομπών, κατανοήστε πώς μπορούν να βελτιώσουν το συνολικό κόστος ιδιοκτησίας (TCO) σας και, κυρίως, μάθετε γιατί τα ελαστικά υψηλών επιδόσεων είναι απαραίτητα για τα ηλεκτρικά φορτηγά και λεωφορεία.